Overview:

Cetirizine คือยาอะไร? | ข้อห้ามใช้ | ข้อควรระวัง | วิธีใช้ยา | ผลข้างเคียง | ยาที่ควรระวังเมื่อใช้ร่วมกัน | ลืมรับประทานยา | รับประทานยาเกินขนาด | การเก็บรักษา | คำถามที่พบบ่อย

Cetirizine (เซทิริซีน) คือยาอะไร?

สรรพคุณและกลไกการออกฤทธิ์

Cetirizine (อ่านว่า เซ-ทิ-ริ-ซีน) คือยาต้านฮิสตามีน (Antihistamine) หรือที่มักเรียกกันว่า ‘ยาแก้แพ้’ ตัวยามีฤทธิ์ในการช่วยลด ‘สารฮิสตามีน’ (Histamine) ซึ่งเป็นสารเคมีที่เกี่ยวข้องกับปฏิกิริยาการแพ้ต่างๆ เช่น การจาม อาการคันตา คันจมูก คันคอ ตาแฉะ ตาแดง น้ำมูกไหล เป็นต้น ยานี้มักใช้ในการลดอาการแพ้ที่ไม่รุนแรงมาก เช่น แพ้ละอองเกสร ฝุ่น น้ำหอม และสิ่งแปลกปลอมอื่นๆ ในอากาศ รวมถึงอาการแพ้ไรฝุ่น ขนสัตว์ แมลงสาบ และเชื้อรา

ยาเซริทิซีนยังใช้ในการบรรเทาอาการทางผิวหนัง เช่น ผื่นลมพิษ และอาการบวมหรือคันผิวหนัง แต่ตัวยาไม่ได้มีฤทธิ์ในการป้องกันผื่นลมพิษและอาการแพ้ทางผิวหนังอื่นๆ เพียงช่วยบรรเทาอาการบางอย่างได้เท่านั้น

นอกจากนี้ยังมักใช้ยานี้ช่วยบรรเทาอาการน้ำมูกไหลจากไข้หวัด โดยตัวยา Cetirizine ยังมีในรูปแบบที่ผสมกับยาซูโดเอฟีดรีน (Pseudoephedrine) ซึ่งเป็นยาแก้คัดจมูกอีกด้วย แต่ในปัจจุบันมีการควบคุมการใช้ยาที่มีส่วนผสมของ Pseudoephedrine อย่างเข้มงวด จัดอยู่ในกลุ่มยาตามใบสั่งแพทย์ที่มีจำหน่ายเฉพาะในโรงพยาบาลเท่านั้น

ชื่อทางการค้าของยา Cetirizine ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนในประเทศไทย

อัลเลอเร็สท์ (Alerest), เซทริซิน (Cetrizin), เซ็ทเท็ค (Cettec), ซีซา (Ceza), ฟาเทค (Fatec), ฮีสริซีน (Hisrizine), แมนแทบ (Mantab), ออมิสท์ (Ormist), เร็นเท็กซ์ (Rentex), ไรทีซิน (Rhitecin), สตาร์เทค (Startec), ทริซ (Triz), เซ็นซิล (Zensil), เซอร์ทีน (Zertine), ซีเทซีน (Zetecine), ไซรา (Zyra), เซอร์คอน (Zyrcon), ไซเรกซ์ (Zyrex), ไซริทีน (Zyritine), เซอริซิน (Zyrrizin), ซีร์เทค (Zyrtec), ไซทิซีน (Zytizine)

*เป็นเพียงตัวอย่างบางส่วนเท่านั้น

ประเภทของยา

ยา Cetirizine จัดอยู่ในกลุ่มยาต้านฮิสตามีน (Antihistamines) รุ่นที่ 2 และเป็นยาที่สามารถหาซื้อได้เอง (OTC: Over The Counter)

รูปแบบของยา

ยาเม็ด ยาเม็ดชนิดเคี้ยว และยาน้ำ

ยา Cetirizine ราคาเท่าไหร่?

ยาแก้แพ้ Cetirizine

ข้อห้ามใช้

ข้อควรระวังก่อนใช้ยา

วิธีใช้ยา

การใช้ยา Cetirizine ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี

การใช้ยา Cetirizine ในผู้ที่มีอายุ 6-65 ปี

เด็กอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไปสามารถรับประทานยาชนิดเม็ดได้เช่นเดียวกับผู้ใหญ่ โดยปริมาณยาที่เหมาะสมคือ 10 มิลลิกรัม/ครั้ง/วัน โดยไม่จำเป็นต้องรับประทานตามมื้ออาหาร

กรณีที่มีอาการแพ้ไม่มาก แพทย์หรือเภสัชกรอาจแนะนำให้รับประทานยาครั้งละ 5 มิลลิกรัม 1-2 ครั้งต่อวันตามอาการ และไม่ควรรับประทานยาเกินกว่า 10 มิลลิกรัมต่อวัน

หากอาการแพ้ไม่ดีขึ้นหลังจากใช้ยาภายใน 3 วัน หรือมีอาการผื่นคัน ลมพิษนานเกินกว่า 6 สัปดาห์ และไม่ทราบสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการ ควรหยุดใช้ยาทันที และไปพบแพทย์

การใช้ยา Cetirizine ในผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป หรือเป็นโรคตับหรือโรคไต

ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา เพื่อให้แพทย์เป็นผู้สั่งจ่ายยาในปริมาณที่เหมาะสมให้

ยาที่ควรระวังเมื่อใช้ร่วมกัน

มียาบางชนิดที่เมื่อใช้คู่กับยา Cetirizine แล้วอาจเกิดปฏิกิริยาต่อกัน เช่น ทำให้ยาเซทิริซีนได้ผลลดลง ออกฤทธิ์ได้สั้นลง หรือยาบางชนิดอาจจะได้ผลลดลงเมื่อใช้คู่กับ Cetirizine

การเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาทั้งคู่ไม่ได้แปลว่าจะต้องเลิกใช้ยาตัวใดตัวหนึ่งเสมอไป แต่ก็มีบางกรณีที่ยาบางชนิดอาจก่ออันตรายถึงชีวิตเมื่อใช้ร่วมกัน ดังนั้นก่อนใช้ยาจึงควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร พร้อมแจ้งรายการยา/อาหารเสริม/สมุนไพรที่รับประทานอยู่ในปัจจุบันให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบ

ยาที่ทำปฏิกริยาต่อยา Cetirizine ได้แก่:

ยาแก้แพ้ Cetirizine

ผลข้างเคียงและอาการแพ้ยา

อาการข้างเคียงที่พบได้ทั่วไป

โดยมากแล้วอาการเหล่านี้มักไม่เป็นอันตราย แต่หากอาการรุนแรงขึ้นหรือมีอาการต่อเนื่องกันหลายวัน ควรไปพบแพทย์ทันที

อาการข้างเคียงที่พบได้น้อยและอาจเป็นอันตรายมาก ควรหยุดยาและไปพบแพทย์ทันที

หากลืมรับประทานยาควรทำอย่างไร?

กินยาทันทีเมื่อนึกได ้แต่หากใกล้เวลารับประทานยาของมื้อต่อไปแล้ว สามารถรอกินยาของมื้อต่อไปได้เลย และห้ามกินยาเพิ่มเป็น 2 เท่า

หากรับประทานยาเกินขนาดควรทำอย่างไร?

ควรสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด หากมีอาการผิดปกติที่รุนแรง ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที

การเก็บรักษา

ตอบปัญหาสุขภาพ

ตอบคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับยา Cetirizine

1. Cetirizine Dihydrochloride คืออะไร?

เมื่อพลิกหลังกล่องยา Cetirizine หลายคนอาจจะเห็นว่ามีส่วนประกอบที่เรียกว่า ‘Cetirizine Dihydrochloride’ หรือ ‘Cetirizine Hydrochloride’ ซึ่งจริงๆ แล้ว Dihydrochloride และ Hydrochloride เป็นเกลืออินทรีย์ชนิดหนึ่ง เนื่องจากร่างกายมนุษย์ไม่สามารถดูดซึมยาส่วนใหญ่ได้โดยตรง ดังนั้นยาต่างๆ จึงต้องถูกทำให้อยู่ในรูปของเกลือเพื่อให้ร่างกายดูดซึมได้ง่าย โดยชนิดที่มักพบได้บ่อย ได้แก่ ไลซีน (Lysine) เช่น ไอบูโพรเฟน ไลซีน (Ibuprofen Lysine), ซิเตรต (Citrate), คาร์บอเนต (Carbonate) เช่น แคลเซียมคาร์บอเนต (Calcium Carbonate), และฟอสเฟต (Phosphate) เช่น โคเดอีนฟอสเฟต (Codeine Phosphate) เป็นต้น

2. Alerest 10 mg คือยาอะไร?

อัลเลอเร็สท์ (Alerest) เป็นชื่อทางการค้าหนึ่งของยา Cetirizine 10mg. คือขนาดยา 10 มิลลิกรัมต่อ 1 เม็ด ตัวยามีฤทธิ์บรรเทาอาการแพ้ทางผิวหนัง รวมถึงลดน้ำมูก

3. ยา Cetirizine กินแล้วง่วงไหม?

ยา Cetirizine เป็นยาต้านฮิสตามีนรุ่นที่ 2 ซึ่งจะผ่านเข้าสมองได้น้อยกว่ายารุ่นดั้งเดิม ทำให้เกิดอาการง่วงซึมได้น้อยกว่า แต่ก็ยังมีโอกาสทำให้เกิดอาการง่วงนอนได้ในผู้ใช้ยาบางราย ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะ การทำงานกับเครื่องจักรกล หรือทำงานในที่สูงและสภาพแวดล้อมที่มีความเสี่ยง รวมถึงหลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หากต้องใช้ยา

4. ยา Cetirizine กินตอนไหน?

ยาเซทีริซีนไม่จำเป็นต้องรับประทานตามมื้ออาหาร ฉะนั้นจะรับประทานก่อนหรือหลังอาหารก็ได้ แต่ควรรับประทานเวลาเดิมทุกวัน ดังนั้นจึงแนะนำให้รับประทานทุกเช้า ปริมาณ 10 มิลลิกรัม และหยุดยาเมื่ออาการดีขึ้น

5. ยา Cetirizine คนท้องกินได้ไหม?

ยังไม่มีหลักฐานที่บอกว่ายา Cetirizine มีอันตรายต่อสตรีมีครรภ์หรือทารกในครรภ์ อย่างไรก็ตาม FDA ของสหรัฐอเมริกาได้มีการจัดความเสี่ยงของการใช้ยา Cetirizine ในหญิงมีครรภ์ไว้ในกลุ่ม B คือเป็นกลุ่มที่มีการทดลองในสัตว์แล้วไม่พบอาการผิดปกติต่อ Fetus แต่การศึกษาในแม่ตั้งครรภ์ยังมีข้อมูลไม่เพียงพอ

เว็บไซต์ระบบบริการสุขภาพแห่งชาติของสหราชอาณาจักรระบุว่ายา Cetirizine สามารถใช้ในแม่ตั้งครรภ์ได้ แต่ยาลอราทาดีน (Loratadine) ซึ่งเป็นยาในกลุ่ม B เช่นกันมักถูกแนะนำให้ใช้มากกว่า เนื่องจากมีการศึกษาผลการใช้ยาในแม่ตั้งครรภ์มากกว่า

ทั้งนี้ คุณแม่ตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งก่อนใช้ยาและแจ้งให้แพทย์ทราบว่ามีการใช้ยาอะไรอยู่บ้าง แม้ว่าจะเป็นยาที่ค่อนข้างปลอดภัยก็ตาม